Phục hồi ảnh cũ bằng AI là gì?
Phục hồi ảnh cũ bằng AI là dùng công cụ AI để xoá vết xước, vết gấp, vết ố vàng, bụi, làm rõ nét, cân lại màu và độ sáng, hoặc tô màu cho ảnh đen trắng. Google giới thiệu Nano Banana trong ứng dụng Gemini làm được việc phục hồi và tô màu ảnh cũ, có hiểu biết về bối cảnh lịch sử của ảnh.
Có hai kiểu công cụ. AI tạo sinh như Gemini với Nano Banana hay ChatGPT vẽ lại cả bức ảnh theo câu lệnh của bạn, xử lý được ảnh hỏng nặng nhưng có thể đổi chi tiết nhỏ trên gương mặt. Bộ lọc phục hồi trong Photoshop hay ứng dụng Gallery của Samsung chỉnh trên chính ảnh gốc bằng thanh trượt hoặc một nút bấm. Ảnh quý nên thử cả hai rồi so.
Chuẩn bị ảnh trước khi phục hồi
Ảnh đầu vào càng rõ thì AI càng ít phải đoán:
- Có máy scan thì quét ở độ phân giải cao; không có thì chụp lại bằng điện thoại dưới ánh sáng đều, để máy song song với ảnh, tắt đèn flash để không bị loá.
- Bỏ ảnh ra khỏi khung kính hay bọc nhựa nếu được, vì lớp kính phản chiếu ánh đèn.
- Cắt bỏ phần mép bàn, mép album thừa trước khi tải lên.
- Lưu một bản gốc riêng và chỉ sửa trên bản sao, để lúc nào cũng có ảnh thật để so.
Phục hồi ảnh cũ bằng Gemini
Các bước trong ứng dụng Gemini hoặc trang gemini.google.com:
- Mở Gemini, bấm dấu cộng để tải ảnh cũ lên. Theo trợ giúp của Google, sửa ảnh trong ứng dụng Gemini chỉ dành cho người từ 18 tuổi.
- Gõ câu lệnh phục hồi ở mục dưới. Google ví dụ một câu rất ngắn là “Restore and colorize this photo”; câu dài hơn, nói rõ cần giữ gì, cho kết quả dễ kiểm soát hơn.
- So kết quả với ảnh gốc, chú ý mắt, miệng, đường chân tóc. Chỗ nào sai thì yêu cầu sửa riêng chỗ đó trong cùng cuộc trò chuyện.
- Bấm tải ảnh về: bản miễn phí của Gemini tải ở độ phân giải 1K, gói trả phí ở 2K.
Câu lệnh phục hồi ảnh cũ
Ba câu lệnh dùng được cho cả Gemini và ChatGPT, viết theo cách các hãng khuyên khi sửa ảnh: nói rõ chỉ đổi gì, liệt kê thứ phải giữ nguyên. Mỗi đoạn là một câu lệnh; nên phục hồi trước, tô màu sau, mỗi lượt một việc:
Phục hồi ảnh cũ này: xoá vết xước, vết gấp, vết ố vàng và bụi, làm rõ nét, cân lại độ sáng và độ tương phản. Giữ nguyên gương mặt, nét mặt, kiểu tóc, quần áo và vị trí của mọi người trong ảnh, không thêm hay bớt chi tiết, giữ ảnh đen trắng.
Tô màu ảnh đen trắng này bằng màu tự nhiên, ảnh chụp ở Việt Nam khoảng năm 1975. Áo của người đứng giữa màu xanh lam, nền là tường vôi vàng nhạt. Giữ nguyên gương mặt, ánh sáng và bố cục.
Chỉ xoá vết rách ở góc trên bên phải của ảnh, giữ nguyên toàn bộ phần còn lại.Tô màu ảnh đen trắng bằng AI
Ảnh đen trắng không lưu thông tin màu, nên màu AI tô là màu đoán chứ không phải màu thật. Muốn gần với ký ức gia đình, ghi trong câu lệnh nơi chụp, năm chụp và màu bạn nhớ được của áo, tường, xe; sai màu ở đâu thì yêu cầu đổi riêng chỗ đó. Với ảnh dùng làm tư liệu, giữ cả bản đen trắng đã phục hồi bên cạnh bản tô màu để người xem biết đâu là ảnh gốc.
Phục hồi ảnh cũ bằng ChatGPT
Trong ChatGPT, tải ảnh lên trong cuộc trò chuyện rồi dán cùng câu lệnh ở trên; ChatGPT tạo và sửa ảnh ở mọi gói, kể cả Free, trong hạn mức tạo ảnh riêng. Muốn sửa một vùng nhỏ như vết rách ở góc, dùng công cụ Select khoanh vùng rồi mô tả; OpenAI lưu ý vùng chọn không phải lúc nào cũng chính xác, chỗ sửa có thể lan ra ngoài. Trên iPhone và điện thoại Android, ứng dụng Gemini và ChatGPT làm được cùng các bước này.
Phục hồi ảnh trên điện thoại Samsung
Điện thoại Galaxy có công cụ Remaster picture trong ứng dụng Gallery: mở ảnh, bấm biểu tượng ba chấm, chọn Remaster picture, xem ảnh trước và sau rồi bấm Lưu. Theo Samsung, công cụ này cải thiện độ phân giải, ánh sáng và màu, nhưng chỉ có trên một số model và bản phần mềm. Ứng dụng Galaxy Enhance-X trên Galaxy Store (Android 14, One UI 6.0 trở lên) có thêm các mục làm sáng, làm nét, phục hồi ảnh và tăng độ phân giải. Ảnh sửa bằng Generative Edit của Galaxy AI mang watermark Galaxy AI; cách xoá vật thừa bằng AI Eraser có ở bài AI xoá vật thể.
Phục hồi ảnh cũ bằng Photoshop
Photoshop có bộ lọc Photo Restoration ở Filter, Neural Filters, với ba thanh chỉnh: tăng chất lượng ảnh, làm rõ gương mặt và giảm vết xước; bộ lọc Colorize ở cùng chỗ để tô màu ảnh đen trắng. Adobe khuyên làm trên lớp riêng, không sửa thẳng lớp ảnh gốc, rồi dùng Spot Healing Brush và Clone Stamp cho các vết còn sót. Photoshop là phần mềm trả phí, hợp khi bạn cần chỉnh tay từng chỗ.
Giữ đúng gương mặt người thân
Sai lầm hay gặp là ảnh phục hồi đẹp nhưng không còn giống người trong ảnh. Vài cách tránh:
- Không dùng các từ “làm đẹp”, “làm mịn da”, “trẻ hơn”: AI sẽ vẽ lại gương mặt theo ý nó.
- Ghi rõ “giữ nguyên gương mặt, nét mặt” trong mọi câu lệnh, kể cả lượt sửa sau.
- Ảnh hỏng nặng ở mặt thì sửa từng vùng, hoặc dùng bộ lọc chỉnh trên ảnh gốc với mức làm rõ gương mặt thấp.
- Đưa ảnh cho người trong nhà từng gặp người trong ảnh xem lại trước khi in hay đăng.
Kích thước ảnh khi in
In ở 300 dpi, ảnh 10x15 cm cần khoảng 1.181 x 1.772 điểm ảnh, ảnh 13x18 cm cần khoảng 1.535 x 2.126 điểm ảnh. Ảnh 1K tải từ Gemini bản miễn phí chỉ đủ in cỡ nhỏ ở chất lượng này; muốn in khổ lớn, dùng bản 2K của gói trả phí, công cụ tăng độ phân giải như Galaxy Enhance-X (xem bài AI làm nét ảnh), hoặc in nhỏ hơn. Ảnh tạo hay sửa trong ứng dụng Gemini ở Việt Nam có watermark nhìn thấy được ở góc ảnh, trừ khi dùng gói Google AI Ultra, và luôn mang watermark ẩn SynthID.
Làm ảnh cũ chuyển động
Sau khi phục hồi, có thể biến ảnh thành đoạn video ngắn: Google gợi ý tải ảnh đã sửa lại vào Gemini để tạo video, việc nay do Gemini Omni làm và cần gói Google AI Plus trở lên. Cách làm và các công cụ khác có ở bài AI tạo video. Video AI trông như thật đăng lên TikTok, YouTube hay Facebook phải gắn nhãn theo quy định của từng nền tảng.
Có phải gắn nhãn ảnh phục hồi bằng AI không?
Giữ ảnh cho gia đình, mục đích cá nhân, thì bạn không phải là “bên triển khai” theo Luật Trí tuệ nhân tạo. Với tiệm ảnh, doanh nghiệp dùng AI phục hồi ảnh cho khách, Nghị định 142/2026/NĐ-CP không bắt gắn nhãn hiển thị khi chỉ chỉnh kỹ thuật để cải thiện chất lượng; nhưng ảnh bị AI vẽ thêm, như tô màu hay dựng lại gương mặt, rồi đưa ra công chúng thì nên ghi rõ đã phục hồi bằng AI. Chi tiết ở bài Luật Trí tuệ nhân tạo.
Giữ riêng tư ảnh gia đình
Ảnh gia đình có gương mặt và đôi khi cả giấy tờ, địa chỉ nhà. Chỉ tải lên ứng dụng chính chủ, kiểm tên nhà phát triển trên kho ứng dụng, che thông tin không cần trước khi tải lên, và đọc phần cài đặt lưu hoạt động của dịch vụ. Cách giữ dữ liệu khi dùng bản miễn phí có ở bài AI miễn phí; các công cụ sửa ảnh khác có ở bài AI tạo ảnh.
Câu hỏi thường gặp
Phục hồi ảnh cũ bằng AI miễn phí được không?
Được. Bản miễn phí của Gemini sửa ảnh bằng Nano Banana 2, ChatGPT Free tạo và sửa ảnh trong hạn mức riêng, và điện thoại Galaxy đời hỗ trợ có Remaster picture trong Gallery. Sửa ảnh trong Gemini cần từ 18 tuổi.
Câu lệnh phục hồi ảnh cũ trong Gemini viết thế nào?
Nêu việc cần làm (xoá vết xước, vết ố, làm rõ nét, cân sáng) và thứ phải giữ (gương mặt, nét mặt, kiểu tóc, quần áo, bố cục), ví dụ “giữ ảnh đen trắng, không thêm bớt chi tiết”. Tô màu làm ở lượt sau.
AI tô màu ảnh đen trắng có đúng màu thật không?
Không chắc đúng, vì ảnh đen trắng không lưu màu nên AI phải đoán. Ghi nơi chụp, năm chụp và màu bạn nhớ được vào câu lệnh, rồi yêu cầu đổi riêng chỗ nào sai màu.
Vì sao ảnh phục hồi bằng AI không còn giống người trong ảnh?
Vì AI tạo sinh vẽ lại chi tiết gương mặt. Bỏ các từ như “làm đẹp”, ghi rõ giữ nguyên gương mặt, sửa từng vùng, hoặc dùng bộ lọc chỉnh trên ảnh gốc như Photo Restoration của Photoshop.
Ảnh phục hồi bằng Gemini có watermark không?
Có. Ở Việt Nam, ảnh tạo hay sửa trong ứng dụng Gemini có watermark nhìn thấy được, trừ khi dùng gói Google AI Ultra, và luôn có watermark ẩn SynthID.
Ảnh phục hồi bằng AI in khổ 10x15 có nét không?
In ở 300 dpi, khổ 10x15 cm cần khoảng 1.181 x 1.772 điểm ảnh. Ảnh 1K của Gemini bản miễn phí chưa đủ ở mức này; dùng bản 2K của gói trả phí, công cụ tăng độ phân giải, hoặc in nhỏ hơn.